
Van 1 chiều là loại van dòng lưu chất chỉ chảy được 1 hướng duy nhất. Van được cấu tạo sao cho khi lưu chất chảy qua đường ống van mở ra và khi có có dòng đảo ngược thì van sẽ tự động đóng lại. Đảm bảo sự an toàn cho hoạt động của toàn hệ thống.
Sử dụng van 1 chiều cho phép dòng chảy của chất lỏng chất khí chỉ theo 1 hướng nhất định, ngăn dòng chảy hướng ngược lại. Giúp cho các thiết bị trước nó hoạt động an toàn, ngăn những mất mát lưu chất khi xảy ra sự cố hư ống, hư thiết bị.
CÁC LOẠI VAN MỘT CHIỀU
Van nước 1 chiều có rất nhiều xuất xứ, kiểu làm việc và kích thước khác nhau. Tùy vào từng nhu cầu sử dụng cụ thể mà ta có thể mua cho mình những sản phẩm phù hợp nhất. Chọn được đúng sản phẩm phù hợp với nhu cầu chính là tìm được sản phẩm tốt nhất. Dưới đây là các loại van 1 chiều hiện nay nếu bạn quan tâm cần phải nắm rõ.
Các loại check valve phổ biến trên thị trường
Các loại van 1 chiều nói chung đều chỉ cho phép lưu chất qua van theo một chiều cố định. Song, mỗi loại có cấu tạo và nguyên lý hoạt động khác nhau:
- Swing check valve: Van 1 chiều lá lật (hay van 1 chiều dạng cửa lật)
- Lift check valve: Van 1 chiều chữ ngã
- Wafer check valve: Van 1 chiều dạng kẹp (hay van 1 chiều cánh bướm)
- Disc check valve: Van một chiều đĩa
1/ VAN 1 CHIỀU LÁ LẬT : Swing check valve là gì?

Như đã trình bày ở trên, Swing check valve là tên tiếng Anh của van một chiều lá lật. Loại van này đóng mở tự động nhờ cơ cấu đĩa van – trục van dạng bản lề cánh cửa.
Khi có dòng lưu chất qua van theo chiều quy định, áp lực dòng chảy tác động vào đĩa van, đĩa van bị đẩy lên và cho dòng lưu chất đi qua. Khi ngừng cấp lưu chất qua van, áp lực dòng chảy mất đi. Khi đó, van tự động đóng lại nhờ trọng lượng của đĩa van; và áp lực của lưu chất ở đầu ra tác động.
2/ Lift check valve .

Là loại van 1 chiều có dạng chữ ngã; có cấu tạo tương tự như van cầu hơi. Tuy nhiêu loại van này vận hành một cách tự động hoàn toàn nhờ áp lực dòng lưu chất; và chỉ cho phép lưu chất qua van theo 1 chiều có định. Lift check valve thường được ứng dụng cho các hệ thống hơi, khí.
Khi cấp dòng lưu chất đi qua van, áp lực dòng lưu chất tác động vào đĩa van; và đẩy đĩa van lên. Van được mở ra và cho phép lưu chất qua van.
Khi ngừng cấp lưu chất, áp lực dòng lưu chất mất đi. Đồng thời, trọng lực đĩa van ( hoặc lực hồi lò xo) khiến đĩa van đóng lại; không cho phép lưu chất chảy ngược.
3/ VAN 1 CHIỀU LÒ XO

Van có cấu tạo gồm 4 phần chính:
Thân van: được làm từ đồng thau nơi bao vệ các chi tiết bên trong và chịu áp lực dòng chảy.
Trục van: được làm từ đồng, inox có độ bền lớn giúp thực hiện tốt nhiệm vụ.
Gioăng làm kín: với lớp đệm làm từ cao su, teflon có độ kín cao, tránh rò rỉ.
Lò xo: được gắn giữ trục van và tấm chắn tạo lực đàn đồi đóng mở van.
Nguyên lý hoạt động của van
Ở trạng thái không có dòng chảy van luôn đóng, khi có dòng chảy đi qua áp lực từ dòng sẽ tác dụng lên tấm chắn và lò xo đẩy tấm chắn xuống tạo sự lưu thông của dòng chảy đi qua. Khi áp lực dòng giảm xuống lực đàn hồi lò xo giúp đẩy tấm chắn xuống chặn kín lỗ qua k cho dòng chất lỏng chảy ngược lại.

Loại van này còn được gọi là van một chiều cối. Chúng được dùng chủ yếu cho các hệ thống khí, van có độ kín cao. Sử dụng lực đàn hồi của lò xo để đóng mở van.
Van một chiều cối là loại được dùng để cho lưu chất nước đi qua van một chiều cối theo một hướng duy nhất, cơ chế hoạt động dạng đĩa lò xo khi không có áp lực nước tác động van cối sẽ ở trạng thái luôn luôn đóng do lực thắng của lò xo tạo ra. Khi có nước áp suất đi vào van một chiều cối sẽ tự động mở ra và nén lò xo lại.
Van một chiều cối, nó là phần điều chỉnh dòng chảy vật chất. Khi xuất hiện dòng chảy thì áp suất hay lực của dòng chảy lò xo sẽ nâng lên khỏi vòng làm kín. Khi không có dòng chảy nữa thì nó sẽ ở lại vị trí đóng nhờ tỷ trọng. Van một chiều cối loại này cũng có hai kiểu thiết kế để hoạt động ở vị trí nằm ngang và vị trí thẳng đứng.
4/ VAN 1 CHIỀU DÙNG CHO HƠI

Cấu tạo
Đây là dòng van chuyên dụng cho hơi, có thể chịu được áp lực khí lớn hơn.
Van có cấu tạo gồm 4 phần chính:
Thân van: làm từ đồng tiết kế dạng van cầu chẻ ngã, giúp van giảm áp lực.
Nắp van: làm từ đồng gắn với thân bằng các bulong, có thể tháo rời để vệ sinh và bảo trì các chi tiết bên trong.
Trục van: được làm từ thép không rỉ, gắn với tấm chắn và lò xo đẩy để thực hiện đóng mở van.
Gioăng làm kín: làm từ cao su, teflon để tạo độ kín tuyệt đối cho hệ thống.
Nguyên lý hoạt động của van
Chưa có dòng khí đi qua van ở trạng thái đóng tấm chặn bịt kín lỗ qua. Khi dòng khí áp lực đi qua tấm chắn và trục van sẽ được đẩy lên tạo hệ thống qua cho khí. Ngừng cấp khí chốt chặn sẽ đẩy xuống ngăn không cho dòng khí đi ngược lại hệ thống.
5/ VAN 1 CHIỀU CÁNH BƯỚM

Van bướm một chiều hay còn gọi là van một chiều cánh bướm là loại van đóng mở nhờ bộ phận cánh van có dạng cánh bướm có thiết kế nhằm giảm thiểu va chạm thủy lực.
Van một chiều chỉ cho phép dòng lưu chất chảy qua theo một hướng nhất định, không cho phép dòng lưu chất chảy ngược trong hệ thống ống dẫn.
Van bướm một chiều được ứng dụng nhằm bảo vệ đường ống dẫn, các thiết bị bơm, khoang chứa…, ngoài ra còn có tác dụng điều chỉnh hướng, kiểm soát dòng chảy của lưu chất.
Nguyên lý hoạt động van một chiều cánh bướm.
Khi không có dòng chất lỏng chảy qua van, lá van dưới tác dụng của lực đẩy lò xo được giữ chặt ở ví trí “Đóng”.
Khi xuất hiện dòng chảy đến van, dưới tác động của áp lực dòng chảy, 02 cánh lá van bị đẩy khỏi vị trí đóng và cho phép dòng chảy đi qua van.
Khi dòng chảy ngừng lại, lá van chiệu áp lực của dòng chảy ngược và lực lò xo sẽ quay về vị trí đóng, ngăn cản dòng nước chảy ngược về hướng cửa vào của van.
Như vậy sự hoạt động của van một chiều hoàn toàn tự động dưới tác động của dòng chất lỏng.
6 / Van Một Chiều Dạng Đĩa – Dạng Treo Inox 304 Inox 316

Van một chiều dạng đĩa hay còn gọi là van 1 chiều dạng treo, van một chiều đĩa inox. Loại van này thường làm từ chất liệu inox 304, inox 316 và inox 201.
Van một chiều đĩa inox có thân van rất mỏng về nhẹ. Chúng được lắp vào các hệ thống tiết diện không gian hẹp, và dòng chảy áp lực thấp.
Van một chiều dạng đĩa chỉ cho dòng chảy nước đi qua theo một chiều nhất định và không cho nước chảy ngược lại. Nguyên lý hoạt động của chúng tương tự van một chiều lá lật.
Cấu tạo van một chiều dạng treo

Ưu điểm của van một chiều dạng đĩa
Loại van này có ưu điểm là có thể sử dụng trong các đường ống, hệ thống có áp lực thấp. Do đĩa van rất nhẹ, nên dòng chảy nhẹ vẫn có thể đẩy cửa van mở ra.
Van có tiết diện nhỏ và mỏng nhẹ, nên có thể dễ dàng lắp đặt và sử dụng. Ngoài ra van 1 chiều dạng đĩa này có thể chịu được nhiệt độ cao.
Van có móc treo nên có thể lắp đặt cho các hệ thống ống mỏng và yếu. Khoảng cách hai mặt bích kết nối rất nhỏ nên sử dụng tốt cho không gian hẹp.